Je ziet op tegen het weekend waarin de kinderen er weer zijn. Een opmerking van je partner is genoeg om de spanning te laten oplopen. Je hebt steeds minder geduld en kunt je soms nauwelijks herinneren hoe fijn het in het begin tussen jullie was.
Misschien houd je nog steeds van je partner. Juist daarom doet het pijn dat het samenleven zoveel van je vraagt. Je hebt geprobeerd je aan te passen, dingen uit te leggen of meer je best te doen. Toch hoor je jezelf steeds vaker denken: ik trek dit samengestelde gezin niet meer.
Onderzoek wat jullie uitput en welke veranderingen nodig zijn om weer verder te kunnen.
Fase 3 in de ontwikkeling van een samengesteld gezin
In het model met vier ontwikkelingsfasen van het samengestelde gezin, waarover ik eerder op Stiefgoed schreef, wordt fase 3 de ‘periode van de nachtmerries’ genoemd. In deze fase zijn de spanningen zo opgelopen dat je er niet meer omheen kunt. Verwachtingen komen niet uit, teleurstellingen stapelen zich op en jullie kunnen gaan twijfelen of samen verder nog mogelijk is.
De fases kunnen herkenning geven. Ze voorspellen niet wanneer de rust terugkomt. Kijk vooral naar wat er bij jullie gebeurt en wat aandacht nodig heeft.
Je raakt teleurgesteld in de plek die je hebt gekregen
Misschien dacht je dat jullie het samen zouden doen. Dat je partner naast je zou staan als iets lastig werd. In de praktijk ervaar je dat jouw grenzen ter discussie staan zodra het over de kinderen gaat. Je voelt je verantwoordelijk voor het huishouden of de sfeer, terwijl je weinig invloed hebt op de afspraken.
Als stiefouder kan dat voelen alsof je wel moet meedraaien, maar niet volwaardig meetelt. Je houdt je in om de lieve vrede te bewaren, totdat de irritatie er op een ongelukkig moment uitkomt. Vervolgens gaat het gesprek over jouw toon en blijft wat je wilde zeggen liggen.
Ook als ouder kun je uitgeput raken. Je wilt je kind recht doen en je partner serieus nemen. Je probeert iedereen tevreden te houden, stelt lastige gesprekken uit en voelt ondertussen dat je aan beide kanten tekortschiet.
Als jullie allebei vooral ervaren hoeveel je geeft, raakt uit beeld wat de ander draagt.
De kinderen worden steeds meer het onderwerp
Het gesprek gaat over hun gedrag, de opvoeding of de invloed van de andere ouder. Misschien denk je: als dat nou eens veranderde, zouden wij het weer goed hebben.
Dat gedrag kan zeker om aandacht vragen. Tegelijk is het belangrijk te onderzoeken wat er tussen jullie als volwassenen gebeurt. Welke verantwoordelijkheid draag jij? Waar houdt jouw invloed op? Welke steun verwacht je van je partner? En is dat ooit duidelijk besproken?
Stel dat je partner ervan uitgaat dat jij opvang regelt wanneer een werkafspraak uitloopt. Jij doet dat een paar keer, maar vindt het zwaar. Omdat jullie er geen duidelijke afspraak over hebben, ziet je partner vooral dat het geregeld is. Jij ervaart ondertussen dat er steeds meer bij jou terechtkomt. De volgende keer dat een kind je hulp vraagt, reageer je kortaf.
Dan vraagt de verdeling tussen jullie om een gesprek. Het kind kan niet verantwoordelijk worden gemaakt voor een afspraak die de volwassenen niet hebben gemaakt.
Wees eerlijk over wat je niet meer kunt dragen
Zolang je blijft zeggen dat het wel gaat, kan je partner moeilijk zien hoe dicht je bij je grens bent. Misschien heb je het al vaak benoemd, maar ging het telkens over een incident. Probeer woorden te geven aan wat de opeenstapeling met je doet.
Bijvoorbeeld: ‘Ik merk dat ik steeds meer opzie tegen de dagen dat we met iedereen thuis zijn. Ik ben veel bezig met regelen en aanpassen en ik kom nauwelijks tot rust. Ik wil met jou kijken welke verantwoordelijkheden ik nu draag en wat daarin moet veranderen.’
Dat kan een moeilijk gesprek zijn. Kies een moment waarop de kinderen er niet bij zijn. Geef elkaar ruimte om te vertellen hoe het voor ieder is, voordat jullie oplossingen afspreken. Zo wordt duidelijker waarop een verandering antwoord moet geven.
Maak de eerste verandering concreet
Een voornemen als ‘we moeten meer rekening met elkaar houden’ geeft weinig houvast op een drukke woensdagmiddag. Kies één terugkerende situatie die veel spanning oplevert en maak daar een uitvoerbare afspraak over.
Dat kan betekenen dat de eigen ouder de opvang regelt, dat jullie roosterwijzigingen eerst overleggen of dat er tijd komt waarin jij geen zorgtaken hebt. Bespreek wie wat doet en wanneer jullie bekijken of de afspraak werkt.
Een uitgesproken zorg vraagt om een merkbare verandering. Als jullie begrip uitspreken maar in de praktijk niets veranderen, blijft de belasting bestaan.
Als jullie zelf geen beweging meer krijgen
Misschien worden jullie gesprekken zo snel persoonlijk dat jullie nauwelijks nog bij de oorspronkelijke vraag komen. Of je hebt zoveel teleurstelling opgebouwd dat je niet meer weet of je nog wilt investeren. Dan kan begeleiding helpen om overzicht te krijgen en zorgvuldig te onderzoeken wat er nog mogelijk is.
In mijn online coaching voor koppels met een samengesteld gezin kijken we naar jullie relatie, de verschillende posities in het gezin en de verwachtingen die jullie meenemen. We onderzoeken wat ieder te doen of te laten heeft en vertalen dat naar jullie dagelijkse situatie.
Daarbij mag ook de vraag op tafel of jullie op deze manier verder willen. Je hoeft niet eerst zeker te weten wat de uitkomst moet zijn om hulp te zoeken.
Herken je jezelf in deze fase en weet je niet hoe het verder moet? Plan een kennismakingsgesprek. Ik werk volledig online, dus je kunt vanuit heel Nederland bij mij terecht.